Net İşletme Sermayesi Nedir? Nasıl Hesaplanır?

Net işletme sermayesi, bir işletmenin kısa vadeli mali durumunu ölçen finansal bir göstergedir. İşletmenin dönen varlıkları ile (nakit, stoklar, alacaklar vb.) kısa vadeli borçlarının (tedarikçi borçları, kısa vadeli krediler vb.) arasındaki farkı ifade eder. Bu fark işletmenin günlük faaliyetlerini sürdürebilmesi için gereken sermayeyi oluşturur. Net işletme sermayesi oranı, işletmenin finansal durumunu değerlendirmede önemli bir ölçüt olarak kabul edilir.

Net işletme sermayesi, işletmenin dönen varlıklarının (nakit, ticari alacaklar, stoklar vb.) kısa vadeli yükümlülüklerden (ticari borçlar, kısa vadeli banka kredileri vb.) büyük olması durumunda olur. İki unsurdan oluşur.
• Dönen Varlıklar: Nakit, ticari alacaklar ve kısa sürede nakde çevrilebilecek varlıklardır.
• Kısa Vadeli Yükümlülükler: Ticari borçlar ve kısa vadeli finansal yükümlülükleri içerir.

Net işletme sermayesi, kısa vadeli borçların dönen varlıklardan çıkarılmasıyla bulunur. Sonucun pozitif olması durumu işletmenin kısa vadeli borçlarını karşılamak için yeterli dönen varlığa sahip olduğunu göstermektedir. Sonucun negatif olması ise işletmenin kısa vadeleri borçlarını karşılamakta zorluk yaşadığını ve ek finansmana ihtiyaç duyduğunu gösterir.

Net işletme sermayesinin hesaplanması için, net işletme sermayesi formülü şu şekildedir:

• NİS = Dönen Varlıklar – Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar

Net İşletme Sermayesi Devir Hızı ise net satışların ortalama net işletme sermayesine bölünmesi ile hesaplanır. Net işletme sermayesi devir hızının yüksek olması işletmenin dönen varlıklarını hızlı bir şekilde nakde çevirdiğini ve likiditesinin güçlü olduğunu gösterir. Düşük devir hızı ise işletmenin likidite sorunları yaşadığına işaret edebilir.

Net işletme sermayesi devir hızının formülü şu şekildedir:

• NİS Devir Hızı = Net Satışlar / Ortalama Net İşletme Sermayesi

Net işletme sermayesi açığı, bir işletmenin kısa vadeli borçlarının dönen varlıklardan daha fazla olması durumunda ortaya çıkar. Bu durum işletmenin borçlarını karşılamak için ek finansmana ihtiyaç duyduğunu gösterir ve işletmenin likidite sıkıntısına düşebileceğine işaret eder.
Finans yöneticileri ve işletme sahipleri net işletme sermayesinden kaynaklanan açığı giderebilmek için çeşitli konularda, farkı stratejiler uygulayabilir. Bu stratejiler arasında stok süreçlerini verimli hale getirmek, alacak tahsilat süresini kısaltmak, kısa vadeli borçları yeniden yapılandırmak veya uzun vadeli finansman kaynaklarına yönelmek gibi çözümler bulunmaktadır. Bu stratejiler işletmenin likidite sorununu ve finansal sağlığını iyileştirerek net işletme sermayesi açığını azaltabilir.

1- Yüksek Stok Maliyetleri: Yüksek stok seviyeleri, stokların hızlı bir şekilde satılmaması ve stokların yönetiminde yaşanan sorunlar net işletme sermayesinin azalmasına neden olabilir.
2- Yüksek İşletme Giderleri: Genel ve idari giderlerin yüksek olması net işletme sermayesini düşürebilir.
3- Kısa ve Uzun Vadeli Borçlanma: İşletmenin nakit akışını zorlaştırır ve net işletme sermayesini olumsuz etkileyebilir.
4- Uzun Vadeli Alacaklar: Alacakların uzun süre tahsis edilememesi işletmenin nakit akışını daraltabilir ve net işletme sermayesini azaltabilir.
5- Yatırım ve Genişleme Harcamaları: İşletmenin genişleme ve yatırım amaçlı yaptığı harcamalar kısa vadeli likiditeyi etkileyebilir ve net işletme sermayesini azaltabilir.

Net işletme sermayesi yönetimi, işletmenin likidite ihtiyacını dengede tutarak nakit akışını sağlıklı bir şekilde sürdürebilmesi için önemlidir.

• Nakit Akışını Düzenli İzlemek
Net işletme sermayesi yönetiminde ilk adım nakit akıtışının sürekli takibidir. Gelir ve giderlerin dengeli bir şekilde kontrol edilmesi kısa vadeli yükümlülüklerin zamanında karşılanması için büyük bir önem taşır. Nakit akışı izlenerek gelecekteki potansiyel nakit açıkları önceden fark edilebilir.

• Alacak ve Borç Yönetimi
Müşterilere tanınan ödeme vadeleri ve alacakların zamanında tahsili etkili bir şekilde yönetilmelidir. Uzun vadeli alacakları kısaltmak veya borç ödeme vadelerini uzatmak net işletme sermayesini artırabilir.

• Stok Yönetimi
Stokların etkin bir şekilde yönetilmesi sermayenin gereksiz yere bağlanmasının önüne geçer. Aşırı stok birikiminden kaçınılmalı ve talebe uygun stok seviyesi belirlenmelidir. Bu sayede nakit akışı optimize edilebilir.

• Finansman Seçeneklerini Değerlendirmek
İşletme sermayesi ihtiyaçları için doğru finansman kaynakları bulmak önemlidir. Kısa vadeli krediler veya faktoring gibi seçenekler değerlendirilebilir.

• Karlılığı Artırmak
Gideri düşürmek, verimliliği artırmak ve yeni gelir kaynakları yaratmak işletme sermayesinin artmasına katkı sağlayabilir.

Bu yöntemler sayesinde işletme net işletme sermayesini verimli bir şekilde yönetebilir ve firmalar finansal gücünü koruyabilir. Çek, senet ve fatura ile ilgili Faktoring işlemlerinizi tek tıkla hızlı bir şekilde gerçekleştirmek için QNB Faktoring mobil uygulamamızı indirebilir, başvurularınızı yapabilirsiniz.